توضیحات پروژه 

در یکی از محله‌ های متراکم شهری قم، ساختمانی طراحی شده که به‌جای تکرار الگوی رایج برج‌ های مسکونی بی‌روح، سعی می‌کند پرسشی بنیادی را جواب بدهد، این‌که چطور می‌توان در دل بافت فشرده و عمودی امروز، دوباره حس «محله»، «همسایگی» و حضور آگاهانه ساکنان را زنده کرد. در این پروژه، ۵۰ واحد مسکونی درون یک حجم واحد سازمان‌دهی شده‌اند؛ اما هدف فقط حداکثر کردن تعداد واحدها نبوده، بلکه ایجاد چارچوبی برای تعامل اجتماعی و احساس تعلق به محله نیز در مرکز تصمیم‌ها قرار گرفته است.

در نگاه طراحان، مسیرهای حرکت در این پروژه تنها راهرو نیستند؛ این فضاها مانند گذرهای محله‌های قدیمی عمل می‌کنند، جایی برای توقف کوتاه، تماشا، برخورد اتفاقی و دیدن ردِ زندگی دیگران. این مسیرها در امتداد عمودی گسترش پیدا کرده‌اند و با تغییر مقیاس، ترکیب فضاهای باز، نیمه‌باز و بسته و بازی نور و سایه، تجربه‌ای متنوع از حرکت و مکث شکل می‌دهند. نتیجه، نوعی «محله عمودی» است که درون یک حجم واحد شکل گرفته است.

بازتعریف محله در قالب بافت عمودی: ایده اصلی پروژه، تبدیل یک حجم متراکم مسکونی به بستری برای «سکونت جمعی» است، نه فقط کنار هم قرار دادن ۵۰ واحد مستقل. مسیرهای حرکت، فضاهای میانی و شکاف‌های عمودی، طوری طراحی شده‌اند که شبکه‌ای از برخوردهای عمدی و روابط همسایگی شکل بگیرد.

مسیرهای عمودی به‌مثابه گذرهای محله‌های قدیمی: راهروها و مسیرهای ارتباطی تنها برای عبور در نظر گرفته نشده‌اند. این فضاها با تغییر عرض، عقب‌نشستگی، سکوها، فضاهای نیمه‌باز و بازی نور و سایه، به گذرهایی تبدیل شده‌اند که می‌توان در آن‌ها ایستاد، به حیاط‌های کوچک و بالکن‌ها نگاه کرد و حضور دیگران را حس کرد؛ شبیه کوچه‌های محله‌های سنتی، اما در مقیاس عمودی.

لایه‌بندی فضاهای باز، نیمه‌باز و بسته: در شبکه گردش عمودی، توالی سنجیده‌ای از فضاهای باز، نیمه‌باز و کاملاً بسته دیده می‌شود. این لایه‌بندی، هم از نظر اقلیمی (نور، تهویه، سایه) و هم از نظر رفتاری (میزان حریم و امکان مکث) تنوع ایجاد کرده و اجازه داده که ساکن، فقط «سریع عبور نکند» بلکه در لحظاتی از مسیر، بایستد و فضا را تجربه کند.

تاکید بر حضور آگاهانه به‌جای عبور بی‌تفاوت: در متن پروژه، بارها روی ایده «حضور آگاهانه» تأکید شده است؛ این‌که مسیرهای عمودی و فضاهای بینابینی، ساکنان را از حالت رفت‌وآمد بی‌تفاوت بیرون می‌آورد و حضورشان را معنادار می‌کند. معماری، با استفاده از نور، دید، مقطع و تغییرات مقیاس، شرایطی می‌سازد که کاربر متوجه محیط، همسایگی و خودِ مسیر باشد.

یکپارچگی حجم در عین تنوع تجربه داخلی: از بیرون، پروژه به‌صورت یک توده واحد خوانده می‌شود که تراس‌ها، بالکن‌ها و بازشوها آن را تعریف می‌کنند؛ اما در درون، شبکه‌ی گردش عمودی و فضاهای نیمه‌باز، تجربه‌های متنوعی از ارتفاع، دید و نور ایجاد کرده‌اند. این تفاوت بین تصویر بیرونی و تنوع درونی، یکی از نقاط قوت پروژه است.

جهت دسترسی به پروژه های بیشتر به این صفحه از سایت مراجعه کنید.